Zwitserland voltooit enorm netwerk van 2000 km aan tunnels om vrachtwagens van de wegen te halen

 

Terwijl Zwitserland een 2.000 kilometer lang web van 1.400 tunnels – van de NRLA tot de Gotthard-basistunnel – uitrolt om vrachtwagens ondergronds te sturen voor minder uitstoot en meer veiligheid, blijft één vraag knagen: wat gebeurt er boven?

Zwitserland kiest voor de diepte, met vrachtwagens die niet langer over bergpassen hoeven maar onder ze door. Het doel is helder: minder diesel in de lucht, meer veiligheid wanneer het weer omslaat. Wat begon als een belofte om de Alpen te beschermen, groeide uit tot een ondergrondse ruggengraat voor het goederenvervoer. De impact op reistijden, uitstoot en veiligheid belooft het verkeer fundamenteel te herschikken.

Een megaproject dwars door de Alpen

zwitserland heeft een infrastructureel huzarenstuk voltooid: een ondergronds tunnelnetwerk van 2.000 kilometer, verspreid over 1.400 afzonderlijke tunnels. Het doel is helder en pragmatisch: vracht verplaatsen van asfalt naar spoor. Centraal staat de NRLA, de New Rail Link through the Alps, met de Gotthard-basistunnel als kroonjuweel. Met 57 kilometer is dit de langste spoorwegtunnel ter wereld. Het is pure ingenieurskunst, maar vooral een beleidskeuze die verkeer veiliger en schoner maakt. Die ambitie voel je bij elke trein die ongemerkt onder de berg door glijdt.

Waarom dit initiatief nodig was

al in de jaren ’90 dwongen burgers en politici een koerswijziging af. De Initiative des Alpes legde vast dat het vrachtverkeer door de kwetsbare valleien fors moest afnemen. De reden was concreet: dieselrook, herrie, slijtage van wegen en steeds meer files bij bergpassen. Het tunnelnetwerk werd het middel om goederen op de trein te krijgen. Volgens federale evaluaties rijden er sinds 2000 duidelijk minder vrachtwagens door de Alpen, met een daling van ruim 30 procent. Dat merken bewoners aan rust en luchtkwaliteit, en transporteurs aan voorspelbare doorstroming.

Groene winst met zichtbare resultaten

de milieuwinst is tastbaar. Door de verschuiving naar het spoor blijft jaarlijks een grote hoeveelheid dieselverbruik achterwege, en dus ook stikstofoxiden, fijnstof en CO2. Cijfers van onder meer Ecoticias wijzen op een aanzienlijke daling van uitstoot in de Alpenregio. Tunnels bieden bovendien structurele veiligheid. Ondergronds verkeer is minder kwetsbaar voor lawines, ijzel en modderstromen. Het resultaat is een stabiel netwerk dat ook bij zwaar weer blijft functioneren. Dat geeft bewoners, reizigers en verladers iets wat schaars is in mobiliteit: zekerheid.

Van vracht naar spoor: een nieuwe standaard

de Gotthard-basistunnel is het logistieke werkpaard. Containers schuiven van terminal naar terminal zonder de klim en bochten van bergpassen. Dat scheelt tijd en incidenten. Volle treinen vervangen colonnes trucks, terwijl rijtijden strakker worden gepland en beter worden gehaald. Voor passagiers betekent het rust en snelheid; voor vervoerders geldt dat betrouwbaarheid de kostprijs drukt. De combinatie van capaciteitsbeheer, hoge veiligheid en vaste dienstregeling maakt spoorvervoer hier weerbarstiger dan het woord belooft: voorspelbaar, schaalbaar en economisch rationeel.

Een blauwdruk voor Europa?

de Zwitserse aanpak werkt als spiegel voor de rest van Europa. Langs de Rijn-Alpen-corridor, van Rotterdam naar Noord-Italië, schuilt dezelfde opgave: groeiend goederenvolume, krappe ruimte, druk op klimaatdoelen. Wat valt op? Zwitserland combineerde langjarig draagvlak, scherpe doelen en een heldere financiering. Geen sprint, maar een marathon met tussenstappen. Kunnen wij dat tempo en die discipline evenaren? Het antwoord zal bepalen of de belofte van duurzame mobiliteit meer wordt dan een conferentieterm. De lat ligt hoog, en hij is zichtbaar in de rots geboord.

 

Koen van Dijk
Geschreven door Koen van Dijk

Koen van Dijk is autojournalist en redacteur met een specialisatie in autonieuws, elektrische mobiliteit en technologische innovaties. Hij schrijft over nieuwe modellen, rijtests en de toekomst van duurzame mobiliteit, met een scherp oog voor prestaties en gebruiksgemak.